ABD’de şirket kurmak, Türkiye’den küresel pazarlara açılmak isteyen girişimciler için önemli bir seçenek olabilir. Özellikle e-ticaret yapanlar, yazılım geliştiriciler, dijital hizmet sunanlar ve uluslararası müşterilerle çalışan danışmanlar; ABD’de şirketleşme, ödeme altyapıları ve uluslararası ticari faaliyetler hakkında araştırma yapıyor.
Peki, ABD’de bir şirket kurduktan sonra hangi mali ve idari süreçler başlıyor?
Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, şirketin kuruluş belgelerini almakla sürecin tamamlanmadığıdır. Şirket türüne, faaliyetlerine, ortaklık yapısına ve seçilen eyalete bağlı olarak farklı vergi beyanları, yıllık raporlama ve uyum yükümlülükleri doğabilir.
ABD’de şirket kurmayı planlayan girişimcilerin karşısına en sık LLC (Limited Liability Company) ve Corporation gibi şirket yapıları çıkar.
Wyoming, Delaware ve diğer eyaletler arasında seçim yaparken yalnızca kuruluş maliyetine odaklanmak yeterli değildir. Şirketin faaliyet alanı, müşterilerinin bulunduğu ülkeler, ortaklık yapısı, ABD’de fiilî faaliyet bulunup bulunmadığı ve gelecekteki büyüme hedefleri birlikte değerlendirilmelidir.
Örneğin, tek ortaklı bir LLC’nin ABD federal vergi mevzuatındaki varsayılan sınıflandırması, birden fazla ortaklı LLC’den farklı olabilir. LLC’ler belirli koşullarda kurum olarak vergilendirilmeyi de seçebilir. Bu nedenle şirket türü ile vergi sınıflandırmasının birlikte ele alınması önemlidir. IRS – Single-Member LLC
Önemli: Bir eyalette şirket kurmak, tek başına o eyalette veya ABD genelinde vergisel yükümlülük bulunmadığı anlamına gelmez. Kuruluş kararı verilmeden önce faaliyet modelinin ve yükümlülüklerin değerlendirilmesi gerekir.
Şirket kuruluşundan sonra ihtiyaç duyulabilecek işlemler, işletmenin durumuna göre değişmekle birlikte aşağıdaki başlıklarda toplanabilir:
EIN – İşveren Kimlik Numarası
EIN, ABD Gelir İdaresi (IRS) tarafından verilen federal vergi kimlik numarasıdır. Şirketin yapısına ve ihtiyaçlarına göre başvuru yapılması gerekebilir.
ITIN – Bireysel Vergi Kimlik Numarası
ITIN, belirli ABD vergi süreçlerinde SSN almaya uygun olmayan kişilerin kullanabildiği bireysel vergi kimlik numarasıdır. Her şirket sahibinin ITIN alması gerektiği söylenemez; ihtiyaç, kişinin durumuna ve ilgili vergi yükümlülüğüne göre değerlendirilmelidir.
Banka hesabı ve ödeme altyapıları
Şirketin ticari işlemlerini yürütebilmesi için banka hesabı ve uygun ödeme altyapıları gündeme gelebilir. Hesap açılışı, ilgili finans kuruluşunun kabul şartlarına, belge taleplerine ve müşteri değerlendirmesine bağlıdır; şirket kurulmuş olması hesap açılışını garanti etmez.
Federal vergi beyanları ve eyalet yükümlülükleri
ABD’de şirketin beyan yükümlülükleri yalnızca satış veya kâr elde edilip edilmediğine göre belirlenmez. Şirketin vergi sınıflandırması, yabancı ortaklık durumu, işlem türleri ve eyalet kuralları önem taşır.
Örneğin, belirli yabancı sahipli ve vergi açısından ayrı bir kurum olarak kabul edilmeyen tek ortaklı ABD LLC’leri için, gelir vergisi beyannamesi yükümlülüğü bulunmasa bile Form 5472 ile birlikte pro forma Form 1120 sunulması gerekebilir. Bu nedenle “faaliyet yoksa beyan da yoktur” şeklinde genel bir varsayımla hareket edilmemelidir. IRS – Form 5472 talimatları
Bunlara ek olarak yıllık raporlar, eyalet harçları, kayıtlı temsilci (Registered Agent) hizmeti ve şirket bilgilerindeki değişikliklerin bildirilmesi gibi yükümlülükler de gündeme gelebilir.
Türkiye’de yerleşik bir girişimcinin ABD’de şirket kurması, Türkiye’deki vergisel yükümlülüklerinin kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez.
Bu tür yapılarda aşağıdaki konuların birlikte değerlendirilmesi önemlidir:
• ABD şirketinin ortaklık yapısı ve vergi sınıflandırması
• Şirket gelirlerinin niteliği ve faaliyetlerin fiilen yürütüldüğü yer
• Türkiye’deki kişinin veya işletmenin vergisel durumu
• ABD’deki kazançların Türkiye’ye aktarılması ve işlemlerin belgelendirilmesi
• Türkiye ve ABD mevzuatı çerçevesinde çifte vergilendirmenin önlenmesine ilişkin hükümlerin uygulanabilirliği
• Türkiye’deki muhasebe kayıtları, beyanlar ve ilgili diğer mali yükümlülükler
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümlerinin uygulanması, işlemin niteliğine ve kişinin veya şirketin durumuna bağlıdır. ABD’de şirket kurulması tek başına otomatik bir vergi avantajı sağlamaz.
Bu nedenle yalnızca kuruluş işlemlerine değil, Türkiye ve ABD tarafındaki yükümlülüklerin bir bütün olarak değerlendirilmesine odaklanmak gerekir.
ABD’de şirketleşme sürecinde kuruluş, EIN, ITIN, vergi beyanları ve yıllık uyum işlemleri farklı uzmanlıklar gerektirebilir.
Bu süreçlerin planlı yürütülmesi; belge eksikliklerinin, beyan takviminin kaçırılmasının ve şirketin faaliyet modeline uygun olmayan kararların önüne geçilmesine yardımcı olabilir.
ABD’deki şirket kuruluşu ve ilgili vergi uyum süreçlerinde uzman hizmet sağlayıcılarla iş birliği yapılması, ihtiyaç duyulan hizmetlerin doğru kapsamda değerlendirilmesini kolaylaştırabilir.
Türkiye tarafında ise işletmenin faaliyetleri, gelirlerinin niteliği, muhasebe kayıtları ve Türkiye’de doğabilecek yükümlülükleri ayrıca ele alınmalıdır.
Dijitalleşme sayesinde mali süreçlerin önemli bir bölümü farklı şehirlerden koordineli biçimde yürütülebiliyor. Ancak dijital sistemler kadar önemli olan bir diğer konu da işlemlerin doğru mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi ve gerekli belgelerin düzenli takip edilmesidir.
Kastamonu’daki ofisimden, Türkiye’nin farklı şehirlerinde faaliyet gösteren işletmelerin muhasebe, vergi ve dijital mali süreçleri üzerine çalışmalar yürütüyorum. ABD’de şirketleşmeyi planlayan veya hâlihazırda ABD’de şirketi bulunan girişimciler için de Türkiye’deki mali yükümlülüklerin değerlendirilmesi ve gerekli süreçlerin koordinasyonu önem taşıyor.
ABD’de şirket kurmayı düşünüyorsanız yalnızca kuruluş maliyetini değil, kuruluş sonrasındaki vergi ve uyum süreçlerini de planlamanız gerekir.
Şirketinizin faaliyet modelini ve Türkiye’deki mali süreçlerini değerlendirmek için benimle iletişime geçebilirsiniz.
ABD’de şirket kuruluşu, Türkiye’deki mali yükümlülükler ve dijital muhasebe süreçleri hakkında bilgi almak için iletişime geçebilirsiniz.
Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. ABD’deki vergi ve şirket yükümlülükleri; şirket türüne, vergi sınıflandırmasına, ortaklık yapısına, faaliyetlere ve ilgili eyalet kurallarına göre değişebilir. Somut işlemler için ilgili uzmanlardan dosya bazında değerlendirme alınmalıdır.